Arbeitsläger
obozy pracy

Na terenie Dolnego Wrzeszcza oraz w jego bezpośrednim sąsiedztwie w latach II wojny światowej zlokalizowano aż pięć z piętnastu działających w tym czasie w Gdańsku obozów pracy:

Arbeitslager Narvik I-Schellmühl (Obóz pracy Narvik 1-Młyniska) oraz Arbeitslager Narvik II-Schellmühl (Obóz pracy Narvik 2-Młyniska) założone zostały w 1941 roku. Zlokalizowano je obok siebie przy Paul-Beneke-Weg (dziś: Marynarki Polskiej).

Arbeitslager Ferdinand - powstał w maju 1940 roku przy Brösener Weg (dziś: ul.Chrobrego).

Arbeitslager Holm - działał w latach 1940-1945 między Ostseestraße (al.Hallera) a Brösener Weg (ul.Chrobrego), w bezpośrednim sąsiedztwie Arbeitslager Ferdinand.


Teren obozu Arbeitslager Ferdinand
na planie z lat wojny...
(źródło: Forum Dawny Gdańsk)


...i na planie powojennym.
(źródło: Forum Dawny Gdańsk)

Ostarbeitslager Schellmühl (Obóz pracy Młyniska) dla kobiet, mieścił się przy Bärenweg (ul.Mickiewicza we fragmencie znajdującym się za torami kolejowymi).

W 1945 roku, w związku ze zbliżaniem się do Miasta linii frontu, zdrowi więźniowie ze zlikwidowanych obozów - podobnie jak ludność cywilna - zostali w większości ewakuowani.

Po wojnie obozy te wykorzystywano m.in. jako obozy przejściowe dla niemieckich gdańszczan, wysiedlanych następnie na zachód, obozy dla repatriantów, a w okresie późniejszym - także szkoły.


Teren obozu na współczesnym planie


Teren dawnego obozu Arbeitslager Holm współcześnie


Teren dawnego obozu Arbeitslager Ferdinand współcześnie