Pestalozzischule	Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 4/XIX LO

"Pestalozzischule był to nowy, ozdobiony nowocześnie sgraffitami i freskami, trzypiętrowy, podłużny gmach z płaskim dachem, wybudowany przez Senat wielodzietnemu przedmieściu na usilne naleganie wówczas jeszcze bardzo aktywnych socjaldemokratów. Gmach podobał mi się, z wyjątkiem zapachu i uprawiających sport secesyjnych chłopców na sgraffitach i freskach. (...) Na kamiennych płytach hallu stały rozstawione swobodnie granitowe misy, było ich cztery czy pięć, z wklęsłych zagłębień tryskała woda równocześnie z kilku źródeł"

Günter Grass - Blaszany bębenek

Szkołę wzniesiono w 1929 roku, według projektu Martina Kiesslinga oraz Alberta Krügera. Mieścił w sobie dwudziałową szkołę podstawową. Wnętrza udekorował swoimi sgraffitami Kurt Schwerdtfeg, urodzony w Koszalinie rzeźbiarz i pedagog.

Plan opisywanego budynku
(źródło: Zentralblatt der Bauverwaltung)

(źródło: Był sobie Gdańsk: Wrzeszcz)

(źródło: Unser Danzig)

Aula
(źródło: Zentralblatt der Verwaltung)

Pestalozzischule na przedwojennej pocztówce
(źródło: Danzig-Online)

Uczennice żeńskiego działu Pestalozzischule
przed wejściem do lewego skrzydła budynku
(źródło: Unser Danzig)

To tu pierwsze nauki pobierał późniejszy noblista, bez wątpienia najsłynniejszy Dolnowrzeszczanin, Günter Grass.

W 1945 roku w budynku tym slokalizowano Szkołę Podstawową nr 17. W roku 1953 zostało tu przeniesione z ul. Pniewskiego II Liceum Ogólnokształcące. Obecnie budynek mieści II LO (wraz ze szkołą dla dorosłych) oraz powstałe w 1992 roku XIX LO.

Pestalozzischule na współczesnym planie