"(...) na szczęście worek gimnastyczny Jenny (...) nie popłynął rynsztokiem, bo ów rynsztok uchodził do Strzyży, a Strzyża wpływała do Stawu Browarnego i ze Stawu Browarnego wypływała, płynęła przez cały Wrzeszcz, pod Elsenstrasse, Hertastrasse, Luisenstrasse, mijała Neuschottland, podążała wzdłuż Leegstriess, przy Broschkeschenweg, naprzeciwko Wisłoujścia, wpadała do Martwej Wisły i zmieszana z wodami Wisły i Motławy, przez kanał portowy, między Nowym Portem a Westerplatte, zlewała się z Morzem Bałtyckim."
Günter Grass - Psie lata
Strzyża (także: Struga Brętowska, Bystrzec I) to potok, który wypływa ze źródeł w pobliżu dawnej stacji kolejowej Kokoszki, na południowy-zachód od Matarni. Przez wieki był wartkim i ważnym dla dziejów całego Wrzeszcza (i nie tylko) ciekiem wodnym. To właśnie nad wodami Strzyży wznoszono pierwsze młyny, a także inne budowle przemysłowe (kuźnie, tartaki czy folusze), z których następnie wyewoluowały osady, a potem dzisiejsze dzielnice i ich poszczególne części.
Nurt Strzyży, będącej ostatnim lewobrzeżnym dopływem Martwej Wisły, zasilany jest na swoim dziesięciokilometrowym biegu wodami czterech innych cieków wodnych - Kiełpineckiej Strugi, Migowskiej Strużki, Jaśkowego oraz Studzienickiego Potoku.
Rozwój tej części Wrzeszcza, szczególnie intensywny począwszy od końca XIX wieku, spowodował, że Strzyża straciła na znaczeniu, zniknęła między budynkami i pod ulicami.

Strzyża (zaznaczona na niebiesko)
na obszarze Dolnego Wrzeszcza
na przedwojennej mapie

Jak wyżej
|